Lezing: Is onze planeet een schietschijf? Hoe het Russische Tsjeljabinsk aan een ramp ontsnapte.

Is onze planeet een schietschijf? Hoe het Russische Tsjeljabinsk aan een ramp ontsnapte.

Vrijwel iedereen heeft wel eens een vallende ster gezien, zo’nsnel verschietend lichtspoor aan de nachtelijke hemel. Het is vaak een klein stofdeeltje dat met grote snelheid vanuit de ruimte de aardse dampkring binnen komt. Het gloeit in een fractie van een seconde op en geeft dan dat opvallende lichtverschijnsel dat officieel meteoor wordt genoemd. Is zo’nbuitenaards deeltje wat groter dan trekt het lichteffect snel de aandacht. Soms is het brokstuk groot genoeg om niet helemaal te verbranden in de dampkring en dan kunnen restanten op aarde terecht komen, meteorieten genaamd. Ieder jaar komen er meteorieten neer op vele plaatsen in de wereld.

Op 15 februari 2013 verscheen een verblindend heldere vuurbol boven de stad Tsjeljabinsk in de zuidelijke Oeral. Een groot steenachtig object kwam daar onverwacht de atmosfeer binnen. Op meer dan 400 plaatsen registreerden webcams en (auto)dashcams de opmerkelijke meteoor. Enkele minuten na binnenkomst in de dampkring drongen de drukgolven door tot het aardoppervlak. De zware detonaties bliezen in duizenden gebouwen de ruiten uit hun sponningen. Meer dan 1500 mensen raakten gewond, veelal door rondvliegend glas.

Ook van deze grote buitenaardse ‘kei’ bleven een aantal brokstukken over, die de grond bereikten. Wetenschappers onderzochten het gebied rond Tsjeljabinsk. Het resulteerde in een lijvig verslag dat door het gerenommeerde tijdschrift Science werd gepubliceerd. Als co-auteurs binnen dat artikel onderzochten KNMI-seisomoloog L. Evers en de spreker de atmosfeercondities langs het traject van de vuurbol.

De gebeurtenis in 2013 laat zien dat we op Aarde soms risico lopen door brokstukken uit de ruimte. In deze lezing gaan we nader in op de objecten die onze Aarde soms als schietschijf gebruiken. We kijken naar wat zich in en boven Tsjeljabinskafspeelde. Ook in 1908 was er een stuk ruimtepuin dat in Centraal Siberië enorme verwoestingen aanrichtte. Waren er overeenkomsten met Tsjeljabinsk of was dat toch iets heel anders. Zijn er in de toekomst ook mogelijkheden om ons te beschermen tegen dit soort kosmische gevaren? Aan de hand van uniek beeldmateriaal wordt het thema op zeer toegankelijke wijze gepresenteerd.

Datum: 19 januari om 20.00u in De Zuidwester, Gasthuislaan 84, Steenwijk.

De lezing is voor leden gratis, van niet-leden wordt een bijdrage van € 2,- gevraagd.

Opgave voor het bijwonen van de lezing: [email protected]